آیا آمریکا از پیمان دفاعی ناتو خارج می شود؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ برای دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، خروج از پیمان‌های بین‌المللی تبدیل به یک رویه شده است. همان­طور که او پیش از این از توافق هسته‌ای با ایران، موافقت‌نامه محیط زیستی پاریس، پیمان یونسکو و پیمان تجارت آسیا و اقیانوس آرام نیز خارج شده بود. او همچنین همکاری نظامی آمریکا با ژاپن و کره­ی جنوبی را نیز زیر سوال برده و به تازگی نیز از خروج نیروهای نظامی آمریکا از سوریه و عراق خبر داده است. ترامپ سال گذشته در آستانه نشست ناتو در بروکسل رهبران کشورهای عضو ناتو را تهدید کرده بود که اگر کشورهای عضو این سازمان سهم بودجه خود را افزایش ندهند، آمریکا ممکن است به زودی در عضویت خود در این اتحاد نظامی تجدیدنظر کند. پیشنهاد ترامپ مشارکت کشورهای اروپایی در بودجۀ ناتو و رساندن آن به ٢ درصد تولید ناخالص داخلی بود که البته تنها بخشی از اعضای ناتو از آن پیروی نمودند. البته اظهارات استولتنبرگ، دبیرکل ناتو که در خلال مجمع عمومی از متحدانش خواسته بود هزینه ها را افزایش دهند لیکن به طور همزمان از آمریکا خواسته بود با اختصاص هزینه های بیشتر برای دفاع از اروپا نقش الگو را ایفاء کند، باعث بدتر شدن دیدگاه ترامپ گردید.

واقعیت آنست که اجلاس بروکسل، رئیس جمهور آمریکا را به اتخاذ مواضعی سخت تر کشاند به طوری که متیس وزیر دفاع سابق و بولتون، مشاور امنیت ملی این کشور ناگزیر به مداخله گردیده تا وی را به سمت توصیه های ملایم تر سوق دهند. حالا گویا زمزمه‌های خروج آمریکا از ناتو به روایت مقام‌های دولتی این کشور پررنگ­تر شده است. نیویورک تایمز آنچه را در تابستان گذشته شبهه ای بیش نبود که از تبلیغات سیاسی ترامپ نشأت می گرفت، مورد تأیید قرار داد. وی در پی اجلاس بروکسل قصد خروج از ناتو را داشت.

مقام‌های کنونی و پیشین دولتی که مدافع حضور آمریکا در پیمان ناتو هستند اعلام نگرانی کرده‌اند که پرداخت هزینه‌های نظامی کشورهای عضو ناتو کماکان از آنچه ترامپ در نظر داشته کمتر است. همین مساله مقام‌های ارشد دولت آمریکا را نگران کرده که شاید ترامپ بخواهد تصمیم خود در خروج از ناتو را اجرایی کند.

پائولو مائوری نویسنده­ی روزنامه "ال ژورناله" ایتالیا در این خصوص می نویسد: "البته به طور قطع همه می دانستند که ترامپ از نحوۀ عملکرد ناتو در برابر چالش های جدید در چشم انداز ژئواستراتژیک جهان خشنود نبود. وی از همان کارزار انتخاباتی بارها بر این موضوع تأکید کرده بود که قصد دارد بار دیگر نقش ناتو را تبیین کند."

مقامات آمریکایی در مورد خشنودی روسیه درباره چنین احتمالی گفته اند که، "حتی سخن گفتن درباره خروج آمریکا از ناتو برای پوتین به مثابه هدیه قرن خواهد بود چه رسد به اینکه این مساله محقق شود." مقام‌های امنیت ملی آمریکا بر این باور هستند که روسیه تلاش دارد تا بتواند هر طور که شده همکاری میان آمریکا و اروپا را با چالش مواجه کند. روسیه همواره ناتو را تهدیدی برای خود می‌داند. رسانه‌های آمریکایی از زمان انتخاب ترامپ به حاشیه‌هایی مبنی بر دخالت روسیه در انتخابات آمریکا اشاره کرده‌اند و این موضوع کماکان در دست بررسی است. اعضای ناتو در بیانیه پایانی نشست بروکسل (۲۰۱۸) از تحرکات نظامی روسیه در مرزهای ناتو و حضور نظامی کرملین در شرق اوکراین ابراز نگرانی کرده‌ بودند. ترامپ به هیچ وجه قصد ندارد با پوتین به توافق برسد مگر به منظور ایجاد تفرقه در اروپایی که هم اکنون نیز سست است. مسألۀ افزایش دو درصدی هزینه های دفاعی و تهدید به خروج از ناتو بهانۀ لازم برای ادامۀ جنگ شخصی اش با محور فرانسه و آلمان در اختیارش می گذارند.

جنگ بی سروصدای گاز که در سال های اخیر شاهدش بودیم دقیقاً انعکاس تلاش ترامپ و پوتین در جهت تضعیف انسجام اروپاست. چنانچه از یک سو ترامپ بر ایتالیا فشار می آورد تا گاز شیل خود را بفروشد، از سوی دیگر پوتین به شدت به آلمان وابسته است. در صورتی که آمریکا از ناتو خارج شود چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در وهلۀ اول این امر در نظر اعضای جدید ناتو که با روسیه هم مرز هستند و عضو پیمان ورشو بودند، یک فاجعۀ وحشتناک خواهد بود. بزرگ ترین حامیان مالی آمریکا و مداخلۀ آن در اروپا همین کشورهای بالتیک، لهستان، رومانی، مجارستان و جمهوری چک هستند. در ضمن ناتو و به ویژه آمریکا پایگاه های جدید و دائمی احداث کرده اند. تهدید به خروج از ناتو ممکن است باعث شورش در میان این کشورها و محکم تر شدن پیوندها در درون اروپا گردد.

البته باید این موضوع را در نظر گرفت که گنجاندن احتمالی دو کشور دیگر یعنی اوکراین و گرجستان در درون ناتو مورد بحث است. این امری بسیار حساس به شمار می آید هم به لحاظ وضعیت کی یف که بیش از پیش با مسکو درگیر است و نیز به سبب اینکه ورود دو کشوری که همواره در حوزۀ نفوذ مسکو بوده اند ممکن است باعث بروز عدم تعادلی گردد که احتمالاً منجر به یک درگیری مسلحانه گردد. ما معتقدیم که واشنگتن این بار قصد ندارد برای امنیت کی یف یا تفلیس جانفشانی کند. تحلیل هایی که در آن ادعا شده است که زمانی که واشنگتن از ناتو خارج شود، اروپا تحت سلطۀ مسکو قرار خواهد گرفت، حاصل تبلیغات ضدترامپ می باشند که از سوی رسانه های آن سوی اقیانوس مطرح می گردند. روسیه دیگر از قدرت اقتصادی و نیز نظامی سابق برخوردار نیست.